Ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Ρώσος ομόλογός του Βλαντιμίρ Πούτιν, υπέγραψαν μια σειρά ενεργειακών συμφωνιών στην Άγκυρα την Πέμπτη (6 Αυγούστου) που έδωσε ώθηση στις φιλοδοξίες της Τουρκίας να γίνει περιφερειακός κόμβος πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι συμφωνίες, που θεωρούνται ως απεικόνιση του κινήτρου της Άγκυρας για μεγαλύτερη πολιτική επιρροή στην περιοχή, περιλαμβάνει ένα έργο αγωγού υγραερίου που υποστηρίζεται από το Κρεμλίνο, το South Stream, που ξεκίνησε από την ρωσική Gazprom και την ιταλική Eni SpA.
Σύμφωνα με τα σχέδια, αγωγός μήκους 900 χλμ, σχεδιάστηκε για να μεταφέρει το ρωσικό φυσικό αέριο στην Ευρώπη, που θα απλώνεται κάτω από τη Μαύρη Θάλασσα από τη Ρωσία στη Βουλγαρία και έπειτα θα διακλαδώνεται σε δύο τμήματα-- ο βόρειος στην Αυστρία μέσω της Σερβίας και της Ουγγαρίας και ο νότιος μέσω της Ελλάδας στην Ιταλία.
Με την υπογραφή της συμφωνίας για το South Stream, η Τουρκία έδωσε τη συγκατάθεσή της για ένα τμήμα της σύνδεσης να διασχίζει τα χωρικά ύδατά της στη Μαύρη Θάλασσα, που θα επιτρέψει στη Ρωσία να αποφύγει τη διέλευση μέσω των ουκρανικών υδάτων.
Αυτό θα επιτρέψει στην Gazprom για να πραγματοποιήσει σεισμικές και περιβαλλοντικές έρευνες στα τουρκικά θαλάσσια νερά προτού τοποθετήσει τον αγωγό, εξήγησε μετά από τη τελετή υπογραφής, στην οποία παρευρέθηκε επίσης ο Ιταλός πρωθυπουργός Σίλβιο Μπερλουσκόνι, σε μια χειρονομία υποστήριξης για την Eni SpA.
Η κατασκευή σχεδιάζεται να αρχίσει το προσεχές έτος, και το πρόγραμμα 9 δισεκατομμυρίων ευρώ αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2015. Μόλις ο αγωγός γίνει πλήρως λειτουργικός, θα αντλεί 63 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ρωσικού αερίου στην Ευρώπη το χρόνο.
Το South Stream αντιμετωπίζεται ευρέως ως ανταγωνιστής στον προγραμματισμένο αγωγό Ναμπούκο, με σκοπό να μεταφέρει φυσικό αέριο από την Κασπία και τη Μέση Ανατολή στην Ευρώπη μέσω της Τουρκίας, παρακάμπτοντας τη Ρωσία. Ο στόχος του σχεδόν 8 δισεκατομμύυρίων ευρώ έργου που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ και την ΕΕ είναι να μειωθεί η εξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο.
Η συμφωνία της Πέμπτης ήλθε ένα μήνα λιγότερο όταν ανώτεροι αξιωματούχοι από την Τουρκία και τις άλλες τέσσερις συμμετέχουσες χώρες -- Αυστρία, Βουλγαρία, Ουγγαρία και Ρουμανία -- υπέγραψαν συμφωνία διέλευσης του έργου Ναμπούκο στην Άγκυρα στις 13
Ο Ερντογάν επέμεινε την Πέμπτη ότι τα δύο έργα αγωγών υγραερίου δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται "στα πλαίσια του ανταγωνισμού αλλά της διαφοροποίησης".
Ο Πούτιν, ο οποίος επίσης την Πέμπτη απέρριψε επισήμως την συμμετοχή της Ρωσίας στον Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Χάρτη του 1991, που στόχευε στην ενσωμάτωση των ενεργειακών συστημάτων της Ανατολικής και Δυτικής Ευρώπης σύμφωνα με τις γραμμές αγοράς, απήχησε τα λόγια του Τούρκου πρωθυπουργού.
"Η κατασκευή του South Stream δεν εμποδίζει το Ναμπούκο", δήλωσε ο Ρώσος ηγέτης. "Ανάλογα με τη ζήτηση των καταναλωτών, και τα δύο έργα μπορούν να πραγματοποιηθούν… Όσο περισσότερα έργα υποδομής, τόσο το καλύτερο, επειδή αυτό θα δημιουργήσει αξιοπιστία και σταθερότητα του ενεργειακού εφοδιασμού στην Ευρώπη".
Οι συμφωνίες που επικυρώθηκαν κατά τη διάρκεια της ημερήσιας επίσκεψης του Πούτιν στην Άγκυρα περιελάμβαναν συμφωνία για την ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας και άλλη συμφωνία για την ανταλλαγή πληροφοριών στις εγκαταστάσεις πυρηνικής ενέργειας. Η Τουρκία θέλει να κατασκευάσει την πρώτη εγκατάσταση πυρηνικής ενέργειάς της στο Ακούγιου, περίπου 350 χλμ ανατολικά της μεσογειακής παράκτιας πόλης Αντάλιας και εξετάζει προσφορά από από τη ρωσική AtomStroyExport για να κατασκευάσει το σταθμό.
